Van rekening naar rekening
Bij een bankoverboeking geeft de betaler opdracht om een bedrag naar een andere betaalrekening te sturen. Een instant payment verwerkt die opdracht binnen enkele seconden. Het bedrag wordt bijgeschreven en is voor de ontvanger direct beschikbaar, ook wanneer die bij een andere bank zit.
In Nederland zijn instant payments de standaard voor nagenoeg alle losse binnenlandse overboekingen. Ze werken ook in de avond, tijdens het weekend en op feestdagen. Het woord instant beschrijft hier dus de snelheid waarmee het geld beschikbaar komt. Dat is iets specifieks: een snelle melding op een ander betaalscherm hoeft niet dezelfde verwerkingsstap te tonen.
De kaart krijgt eerst groen licht
Een kaartbetaling kent een andere route. In een gebruikelijke opzet ontvangt de betaaldienstverlener van de winkel de transactiegegevens. Het verzoek om goedkeuring gaat vervolgens naar de kaartuitgever of een partij die namens deze uitgever beslist. Daarbij kunnen onder meer kaartstatus, saldo en limieten worden gecontroleerd.
Deze goedkeuring heet autorisatie. Ze maakt deel uit van de verwerking, waarna gegevens verdergaan naar clearing en settlement. De ECB beschrijft deze stappen afzonderlijk. De precieze route verschilt per kaartsysteem. Daarom is de bevestiging op een betaalterminal niet automatisch een beschrijving van alle geldbewegingen tussen de betrokken instellingen; zij meldt het resultaat van een eerdere controle.
Afstemmen en afwikkelen
Bij clearing worden transactiegegevens afgestemd en wordt bepaald welke verplichtingen partijen tegenover elkaar hebben. Soms worden bedragen tegen elkaar weggestreept, zodat alleen een nettoverplichting overblijft. Settlement is de afwikkeling waarbij geld of andere activa worden overgedragen om zulke verplichtingen te voldoen.
De ECB onderscheidt bovendien het moment waarop een opdracht wordt aangenomen van de uiteindelijke afwikkeling. Dat verklaart waarom meerdere tijdstippen bij één betaling kunnen horen. Voor een heldere uitleg helpt het om te benoemen wat een status precies weergeeft: toestemming voor de transactie, verwerking van gegevens of overdracht van geld. Het alledaagse woord betaald kan die afzonderlijke stappen gemakkelijk samenvatten.
Controleer de achtergrond
Bronnen en verantwoording
- Betaalvereniging Nederland — instant payments
- ECB — stappen in een kaartbetaling, hoofdstuk 1.4.2
- ECB — begrippen rond clearing
- ECB — begrippen rond settlement
De broncontrole geldt voor deze versie. Regels, registers en externe publicaties kunnen veranderen. De verwijzingen geven toegang tot de oorspronkelijke informatie en betekenen geen samenwerking met of goedkeuring door de genoemde organisaties.
Een correctie doorgeven