Een vertrouwd uiterlijk is geen bewijs
Een bericht kan op een bekende organisatie lijken en toch bedoeld zijn om inloggegevens buit te maken. Phishing gebruikt daarvoor bijvoorbeeld een misleidende e-mail, sms of brief. Een verzoek dat haast oproept of dreigt met afsluiting kan de aandacht voor de afzender en de bestemming afleiden.
DigiD geeft een concreet herkenningspunt: eigen berichten bevatten nooit een link of QR-code. Medewerkers vragen ook nooit om inloggegevens. Dat zijn uitspraken over DigiD; elke organisatie heeft haar eigen communicatiepraktijk. Het uiterlijk van een logo of de vertrouwdheid van een naam is daarom onvoldoende om vast te stellen wie achter een verzoek zit.
Identiteit, controle en bevoegdheid
Het NCSC onderscheidt drie stappen. Bij identificatie geef je aan wie je bent. Authenticatie controleert die bewering, bijvoorbeeld met een wachtwoord of een middel dat je bezit. Autorisatie bepaalt vervolgens welke handelingen bij dat account zijn toegestaan.
Dat onderscheid maakt duidelijk waarom een geslaagde login niet alles zegt over veiligheid. Een gestolen inlogmiddel kan iemand binnenbrengen, terwijl de rechten van het account bepalen wat daarna bereikbaar is. Multifactorauthenticatie combineert onafhankelijke factoren, zoals iets wat iemand weet en iets wat iemand heeft. Twee controlevragen uit dezelfde categorie vormen niet vanzelf twee zulke factoren. De inrichting van toegang omvat dus zowel inloggen als bevoegdheden.
Sterkere middelen en snel reageren
Ook bij multifactorauthenticatie maakt de gekozen methode verschil. Sommige methoden met een extra code blijven gevoelig voor phishing. Het NCSC beschrijft passkeys op basis van FIDO2 als bestand tegen phishing. Dat gaat over bescherming van het inloggen; het betekent niet dat elk risico rond een account verdwijnt.
Zijn DigiD-gegevens op een valse website ingevuld, dan adviseert DigiD direct het wachtwoord te wijzigen en de gebruiksgeschiedenis te controleren. Wie niet meer kan inloggen, kan de officiële helpdesk benaderen. Zijn ook bankgegevens gedeeld, dan hoort contact met de bank bij de reactie. De concrete vervolgstappen hangen daarmee af van wat er is blootgesteld.
Controleer de achtergrond
Bronnen en verantwoording
- DigiD — herkenningspunten van valse berichten
- NCSC — identificatie, authenticatie en autorisatie
- NCSC — verschillen tussen inlogmiddelen
- DigiD — reageren op fraude of misbruik
De broncontrole geldt voor deze versie. Regels, registers en externe publicaties kunnen veranderen. De verwijzingen geven toegang tot de oorspronkelijke informatie en betekenen geen samenwerking met of goedkeuring door de genoemde organisaties.
Een correctie doorgeven